INTRANET Euskara|Español|English|Français
FONATARI - euskal fonetikaren ataria

euskal fonetikaren ataria

:: Genetikoa ::


Indo-europearra
Uralikoarra
Altaikoarra
Kaukasiarra
Kamitiar-Semitiarra

Egun, euskara da indoeuroparra ez den Europako hizkuntza bakarrenetarikoa eta, beraz, zaharrenetarikoa ere bai. Izaera horrek munduko hizkuntzalarien jakinmina eta interesa ernatu ditu, beti ere hura ikertu eta sailkatzen saiatu direlarik. Ahaleginak asko izan diren arren, oraino ez da lortu ez behar bezala sailkatzerik ez eta, beraz, finkatuak diren hizkuntz taldeetan kokatzerik ere. Nagusiki honako talde hauekin erlazionatu nahi izan da euskara:

eusko - iberikoa
kamitiko - semitikoa
kaukasikoa

Horrenbestez, euskararen etorkia eta haren ahalbaitezko erlazio genetikoak ilunetan daudela onar daiteke.


eusko - iberikoa

Mendeetan eutsi izan zaio indoeuroparra ez zen penintsulako hizkuntza zahar batez, iberikoaz hain zuzen ere, euskarak zuen ahaidetasunaren hipotesiari. Horrela pentsarazten zuten auzakidetasun geografikoak eta hizkuntz maila guzietan aurkitzen ziren parekotasunek. Haatik, interpretazio zorrotzagoak egin zirenean hizkuntza iberikoko erdi alfabetoarenak, aurreko irakurketa okerrak agerian gelditu ziren. Teoria honen aldekoak atzera egin zuten ikusi zutenean euskararen bitartez ez zegoela inskripzio iberikoak ulertzerik.


kamitiko - semitikoa

Hizkuntza kamitikoekin, batez ere dialekto bereberrekin, lotzen zuen teoriak ere jarratzaile ugari izan zituen. Morfologiako eta lexikoko antz batzuek eta metodo kronologikoa lexikoari aplikatzeak halako itxaropena sortu zuten hipotesi horretan. Alabaina, hain dira handiak hizkuntzaren ezaugarri eta bereizgarri nagusiei buruzko desberdintasunak, ezen talde horretan sartzeko edozein aukera ezinezko bihurtzen baita.


kaukasikoa

Abegi aski onez hartua izan zen beste teoria bat eusko-kaukasikoa izan zen. Kaukasiako hizkuntzen eta euskararen artean parekotasunik franko aurkitu zen. Baina, geroago, frogatu zen erabilitako metodologia ez zela zuzena, ez baitzen hizkuntz sistema bat beste batekin erkatzen, euskararena beste taldekoen sistema- bildumarekin baizik. Aurrerago, ikasketak euskara Kaukasia hegoaldeko taldeko hizkuntzekin erkatzera zuzendu ziren, batez ere georgierarekin, baina, horrelako iduri edo baliokidetasun batzuk badiren arren, bide honek ere ez du ahaidetasunik frogatzeko emaitzarik eskaini.

 
EUSKARAREN HOTSAK|DOKUMENTU BASEA|AHOSKERAK
Deustuko Unibertsitatea Fonetika Laborategia Bizkaiko Foru Aldundia
:: © FONATARI ::