INTRANET Euskara|Español|English|Français
FONATARI - euskal fonetikaren ataria

euskal fonetikaren ataria

:: XVIII.-XIX.mendeak ::


1. Muga X. mendean
2. Muga XVI.-XVIII. mendeetan
3. Muga XIX. mendean
4. Muga XX. mende erdialdera

Euskara eta erromantzearen arteko elebitasun-aldiak luze iraun zuen Arabako eta Nafarroako erdiguneko toki zabaletan. Haatik, Araban euskararen galera nabarmenki garatu zen XVIII. mendean eta Nafarroan ere XIX mendeko bigarren erdian hasi zen galera. Izan ere, Hegoaldeko goinafarrera euskalkia, Luis Luziano Bonapartek XIX. mendearen bigarren erdian bildu zuena eta euskalki guzien artean hedadurarik handienekoa zena, gaur egun, egiaz, galdua da.

Iparraldeko lurraldeetan (Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa), euskara XIX. mendearen hastapenetan hasi zen galtzen, Frantziako Iraultzan, Convention garaian, frantsesaren erabilera hizkuntza estatal eta bakar bezala bermatzeko inposatu ziren arauen ondorioz.

XIX. mendearen azken herenean, eragin indartsua gertatu zen euskararen alde. Hegoaldeko lurralde denetan elkarteak eta aldizkariak sortu ziren euskara aztertzeko. Bere garapen literarioa ere garai honetan bultzatu zen. Azpimarratzekoa da, bestalde, urte hauetan Europan euskarari buruzko ikasketek hartu zuten garrantzia, Humboldt-ek bultzatuak lehenengo eta Schuchardt-ek geroago.

 
EUSKARAREN HOTSAK|DOKUMENTU BASEA|AHOSKERAK
Deustuko Unibertsitatea Fonetika Laborategia Bizkaiko Foru Aldundia
:: © FONATARI ::